Vier wielen langs de elf steden
De Elfstedentocht heeft sinds de jaren tachtig een groeiend gezelschap aan auto-evenementen aangetrokken. Het zijn geen wedstrijden in de sportieve zin: tijdsdruk speelt geen rol, de prestatie zit in het deelnemen, en de meeste tochten zijn ingebed in een merken- of clubcontext. Wie met een gewone auto de route wil afleggen, kan dat het hele jaar door doen, maar de officiële tochten geven het rijden een gezamenlijk kader en een stempelkaart.
Drie evenementen springen eruit: de Elfsteden Oldtimer Rally, de Porsche Elfstedentocht en — kleiner van schaal — clubdagen van merken als Jaguar, Citroën en MG. Voor wie liever met een motor de route rijdt, is er de Elfstedentocht op de motor.
De Elfsteden Oldtimer Rally
De Elfsteden Oldtimer Rally bestaat sinds 1984 en is daarmee de oudste auto-elfstedentocht. De rally wordt jaarlijks in mei verreden; de 38e editie staat gepland voor zaterdag 16 mei 2026. Deelname kost €95 per voertuig en is voorbehouden aan klassiekers tot en met bouwjaar 1949. Maximaal zeshonderd auto's worden toegelaten — een limiet die meestal lang voor de sluitingsdatum wordt bereikt.
Het veld varieert van vooroorlogse Citroëns en Fords tot Buicks, Bugatti's en vroege Engelse roadsters. De karakteristiek: een lage gemiddelde snelheid (vaak rond de zestig kilometer per uur), regelmatige stops voor stempels en techniekcontroles, en een ruime ontvangst in Leeuwarden waar de auto's bij de finish op de Wirdumerdijk worden uitgestald.
Porsche Elfstedentocht
De Porsche Elfstedentocht is een evenement specifiek voor Porsche 911-rijders. De 8e editie staat gepland voor vrijdag 29 mei 2026. Het is geen onderdeel van een rally maar een rit waarbij de auto's in losse groepjes vertrekken vanuit Leeuwarden, de elf steden aandoen en in de middag samenkomen voor een afsluitende ontvangst.
Het karakter is anders dan dat van de Oldtimer Rally: nieuwere auto's, hogere gemiddelde snelheden, minder folklore en meer 'iconenrijden'. Een 911 op de smalle weg langs de IJsselmeerdijk tussen Workum en Hindeloopen blijft een combinatie die liefhebbers aanspreekt. Inschrijving verloopt via de organiserende stichting; capaciteit is beperkt.
Jaguar, Citroën en andere clubtochten
Naast de twee grote evenementen zijn er kleinere clubtochten van diverse merken. Jaguar-clubs en -dealers organiseren met enige regelmaat eigen Elfstedentochten, maar deze zijn doorgaans alleen toegankelijk voor leden en worden niet jaarlijks op een vast moment gehouden. Of een Jaguar Elfstedentocht in 2026 daadwerkelijk wordt verreden, hangt af van de organiserende club; controleer dat bij de Jaguar Drivers' Club Nederland of vergelijkbare verenigingen.
Vergelijkbare clubdagen organiseren onder andere de Citroën Traction Avant Club, de MG Car Club Nederland en plaatselijke oldtimerverenigingen. Het patroon is steeds hetzelfde: een stempelkaart, een lunchstop in een van de stadjes, en een afsluitende borrel bij de finish.
Met je eigen auto, zonder evenement
Wie geen lid is van een merkclub en geen klassieker bezit, kan de route ook gewoon zelf rijden — alleen, met partner of als familie. De ruwweg 220 kilometer is in één dag goed te doen, met genoeg tijd om in elke stad uit te stappen, een terras te zoeken of een museum te bezoeken. Veel bezoekers verdelen de tocht over een lang weekend, met een overnachting in Sneek of Harlingen.
Het voordeel van zelf rijden zonder evenement: je kiest het seizoen, het tempo en de route-variant. Het nadeel: geen stempelkaart, geen finishborrel, geen aansluiting bij een groep. Voor wie twijfelt tussen de varianten — auto, motor, fiets of skeeler — geeft het overzicht welke alternatieve tocht past bij jou een vergelijking op vrije dagen, conditie en kosten.
Een logische dagindeling
Wie de auto-tocht zelf rijdt, vertrekt het beste vroeg uit Leeuwarden — rond zeven uur 's ochtends. De eerste etappe noordwaarts naar Dokkum en daarna westwaarts via Franeker is overzichtelijk en relatief verkeersluw. Tegen het middaguur ben je in Harlingen, waar veel rijders de eerste echte stop maken voor lunch aan de oude haven.
In de middag volgt het traject langs de IJsselmeerkust — Bolsward, Workum, Hindeloopen en Stavoren. Dit is voor veel rijders het visueel mooiste deel: rechte dijken, oude havenstadjes en uitzichten over het Friese binnenmeer. Voor stadswandelingen plan je hier de meeste tijd. Tegen het einde van de middag rijd je via Sloten, IJlst en Sneek terug naar Leeuwarden, een laatste rit van ruwweg zestig kilometer.
Voor families met kinderen die niet de hele tocht aanhouden: een tweedaagse versie met overnachting in Stavoren of Hindeloopen werkt beter dan één lange dag. Veel kleine hotels en B&B's bieden specifieke 'Elfstedenpakketten' aan met routebeschrijving, lunch onderweg en een diner bij aankomst.